Theo thống kê từ Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm công nghệ cao (A05) – Bộ Công an, hình thức lừa đảo qua shipper giả mạo đã và đang diễn biến phức tạp với nhiều phương thức mới.
Những thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh xảo
Nếu trước đây, bọn tội phạm chỉ nhắm vào những khách hàng hay mua sắm online và dễ quên đơn hàng, thì nay chúng đã nâng cấp thủ đoạn của mình. Chiêu trò nở rộ hiện nay là giả mạo shipper gọi điện giao hàng, sau đó dùng thủ đoạn thúc giục tâm lý khiến người dân “sập bẫy”.
Tên tuổi, số điện thoại, địa chỉ thường đặt hàng để giao, thậm chí đến loại hàng hóa, giá trị đơn hàng, những thông tin này có thể bị khai thác qua các lỗ hổng bảo mật trên sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển hoặc thậm chí là chính người bán hàng.
Từ đó chúng xây dựng một kịch bản có tính toán kỹ lưỡng về thời gian và đối tượng. Các đối tượng lừa đảo sẽ nghiên cứu kỹ thói quen sinh hoạt của nạn nhân như:
- Thu thập đầy đủ thông tin đơn hàng.
- Nắm rõ địa chỉ giao hàng và loại hình cơ quan/nhà riêng. Sau đó chọn thời điểm tấn công phù hợp như liên lạc vào giờ hành chính, không có người ở nhà đối với các địa chỉ giao hàng là nhà riêng hoặc ngoài giờ với địa chỉ văn phòng, cơ quan, công sở.
- Do việc mua hàng online phổ biến, diễn ra thường xuyên và đúng các thông tin đã đặt hàng, người mua sẽ có tâm lý chủ quan, yêu cầu để lại hàng rồi chuyển khoản thanh toán.
Chiến thuật tâm lý được bọn tội phạm áp dụng:
- Tạo độ tin cậy ban đầu bằng việc nắm chính xác thông tin.
- Lợi dụng tâm lý bận rộn của người nhận.
- Tạo áp lực về thời gian và tiền bạc.
- Khai thác tâm lý tiếc nuối khi bị mất tiền.
Sau đây là một số thủ đoạn điển hình giả danh shipper:
Cài đặt ứng dụng hoàn tiền độc hại
Điểm đáng lo ngại là các đối tượng đã áp dụng công nghệ cao trong việc lừa đảo, hướng dẫn nạn nhân cài đặt những ứng dụng độc hại với vỏ bọc là phần mềm hoàn tiền.
Chúng thường giả danh shipper gọi thông báo có đơn hàng cùng trị giá món hàng. Lấy lý do còn giao nhiều nơi, người giao hàng liên tục nhắn tin, thúc giục để nạn nhân chuyển khoản để họ kịp giao hàng. Nhiều nạn nhân nếu không suy nghĩ kỹ sẽ chuyển tiền.
Tuy nhiên sau đó, shipper sẽ lại gọi, yêu cầu truy cập đường link hoặc quét mã QR để được hỗ trợ hoàn tiền vì đã chuyển nhầm tài khoản. Khi nạn nhân bấm vào đường link do đối tượng gửi đã bị chiếm quyền kiểm soát điện thoại, mất tiền trong tài khoản ngân hàng.
Gọi điện tổng đài của công ty vận chuyển
Nắm được thông tin cá nhân của nạn nhân, kẻ lừa đảo sẽ giả mạo người giao hàng gọi điện thông báo về đơn hàng với các thông tin giao nhận chính xác. Chúng có thể tạo lý do (đề nghị để lại kiện hàng ở cơ quan khi nạn nhân đi công tác) để yêu cầu thanh toán chuyển khoản. Sau khi nhận tiền, viện cớ gửi nhầm số tài khoản và yêu cầu nạn nhân nhanh chóng gọi điện đến số tổng đài (giả mạo) của công ty giao hàng, làm theo các thao tác được hướng dẫn để nhận lại số tiền đã chuyển nhầm.
Nếu thấy nạn nhân chần chừ không làm theo, kẻ lừa đảo sẽ liên tục hối thúc, thậm chí tạo áp lực bằng cách đe dọa nếu không hủy giao dịch đó thì mỗi tháng công ty sẽ trừ vài triệu đồng tiền do chuyển nhầm vào tài khoản dành riêng cho shipper.
Khuyến cáo biện pháp phòng tránh
Khi thông tin cá nhân khi bị lộ có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, bao gồm mất tiền trong tài khoản ngân hàng. Trước tình trạng này, chúng tôi xin chia sẻ một số biện pháp phòng tránh quan trọng:
1. Kiểm tra kỹ đơn hàng:
- Chỉ thanh toán khi đã nhận được hàng.
- Đối chiếu mã đơn hàng với đơn đã đặt.
- Cần cân nhắc kỹ trước khi nhấp vào các đường link được gửi qua tin nhắn hay cuộc gọi từ các số điện thoại lạ.
- Cảnh giác những số điện thoại tự xưng là trung tâm hỗ trợ.
2. Sử dụng kênh tra cứu chính thống:
- Tra cứu đơn hàng qua website hoặc ứng dụng chính thức của đơn vị vận chuyển.
- Cài đặt ứng dụng từ các kho ứng dụng uy tín như App Store, CH Play.
- Không cài đặt ứng dụng từ các nguồn không xác thực.
3. Xử lý khi gặp sự cố:
- Liên hệ ngay với ngân hàng để tạm khóa tài khoản.
- Trình báo với cơ quan công an gần nhất.
- Lưu giữ các chứng cứ liên quan như tin nhắn, cuộc gọi.
Chúng tôi khuyến nghị người dân nên thường xuyên cập nhật thông tin về các hình thức lừa đảo mới từ khuyencao.com. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác, đặc biệt khi thực hiện các giao dịch tài chính trực tuyến.
Disclaimer: Bài viết này không nhằm mục đích cáo buộc, chỉ khuyến cáo để người dân cẩn thận trước những trường hợp tương tự. Người dân nên tìm hiểu kỹ trước khi ra quyết định. Chúng tôi không chịu trách nhiệm cho bất kỳ hành động và quyết định của bạn.